Podwórze przy Piotrkowskiej 120 to wyjątkowe połączenie historii włókienniczej z unikalną galerią filmowego street artu w sercu Łodzi.
Podwórze kamienicy przy ulicy Piotrkowskiej 120 w Łodzi przeszło transformację od dziewiętnastowiecznego zaplecza fabrycznego do otwartej galerii sztuki i przestrzeni eventowej. W 1894 roku Abram Chaim Zelwer wzniósł tu murowaną, trzypiętrową tkalnię, której surowy, ceglany charakter przetrwał do dziś. Współcześnie dziedziniec stanowi unikalne połączenie architektury postindustrialnej i wielkoformatowego street artu, reprezentowanego przez murale „Gabinet Iluzji” (2017) oraz „Ziemia Obiecana” (2025), upamiętniający 50. rocznicę premiery filmu Andrzeja Wajdy.
Dziedziniec kamienicy przy ulicy Piotrkowskiej 120 odzwierciedla urbanistyczny model dawnej Łodzi, gdzie funkcja mieszkalna płynnie łączyła się z działalnością produkcyjną. Surowa struktura architektoniczna podwórza została ukształtowana pod koniec XIX wieku przez intensywny rozwój przemysłu włókienniczego.
W 1894 roku ówczesny właściciel posesji, Abram Chaim Zelwer, uzyskał pozwolenie na budowę murowanej, trzypiętrowej tkalni oraz parterowego magazynu w tylnej części działki, która przylegała bezpośrednio do dawnej ulicy Mikołajewskiej (dzisiejsza ulica Sienkiewicza). Zakład produkował wyroby włókiennicze, generując duży ruch transportowy na wąskim dziedzińcu.
Na początku XX wieku manufakturę przejęło Towarzystwo Przędzalni Wełny Czesankowej „Dąbrówka”. Wysokie okna oficyn bocznych projektowano tak, aby zapewniały optymalne doświetlenie stanowisk pracy tkaczy, a głębokie piwnice służyły jako składy surowców. Ta historyczna, szorstka tekstura cegły tworzy dziś unikalne tło dla turystyki kulturowej i kameralnych spotkań o charakterze eventowym w hotelu filmowym Stare Kino Cinema Residence. W obiekcie tym stworzono elastyczne, modułowe sale z możliwością łączenia/podziału (w tym słynną salę Scena, mieszczącą grupy od 15 do nawet 70 osób), idealne do stworzenia odpowiedniej atmosfery i dopasowania funkcjonalności przestrzeni pod kameralne przyjęcia czy spotkania biznesowe w Łodzi.
Współcześnie dawne podwórze fabryczne funkcjonuje jako otwarta przestrzeń artystyczna. Historyczną architekturę uzupełniają dwa wielkoformatowe malowidła ścienne, które bezpośrednio nawiązują do tożsamości „HollyŁodzi”.
Mural „Gabinet Iluzji” z 2017 roku powstał z inicjatywy Fundacji Stare Kino. Projekt autorstwa Aleksandry Soćko, studentki łódzkiej ASP, zrealizował kostarykański artysta Michael Picado. Dzieło utrzymane w awangardowym nurcie abstrakcjonizmu, inspirowane teorią unizmu Władysława Strzemińskiego, przedstawia wizerunki braci Krzemińskich oraz postać Charliego Chaplina – globalną ikonę kina niemego.
Pod koniec maja 2025 roku dziedziniec zyskał drugą wielką realizację. Wybitny łódzki twórca street artu, Maciej Bielewicz, odsłonił mural „Ziemia Obiecana”, upamiętniający 50. rocznicę premiery filmu Andrzeja Wajdy. Umieszczenie tego hołdu w podwórzu, gdzie w 1899 roku narodziło się polskie kino, domyka historyczną klamrę, łącząc surowy klimat dawnej fabryki z najważniejszym dziełem filmowym dedykowanym narodzinom przemysłowej Łodzi.
Bogata przeszłość kamienicy zrodziła liczne opowieści, które uzupełniają jej historyczny obraz. Wokół pierwszych pokazów w „Gabinecie Iluzji” krąży miejska anegdota o panice, jaka wybuchła w dawnym salonie Adolfa Fischera podczas projekcji filmu braci Lumière Wjazd pociągu na stację w Ciotat. Zgromadzeni łódzcy fabrykanci mieli w pośpiechu opuszczać salę w obawie, że rozpędzona stalowa maszyna przebije ścianę budynku.
Wśród badaczy łódzkich podziemi żywa jest także legenda o ukrytej piwnicy Fischera. Podobnie jak na sąsiedniej posesji pod numerem 114/116, gdzie funkcjonowała lodownia, restaurator miał wybudować system korytarzy magazynowych i tuż przed przekazaniem lokalu braciom Krzemińskim zamurować jedno ze skrzydeł, ukrywając tam unikalny, zaginiony rocznik win z połowy XIX wieku.
Murowana, trzypiętrowca tkalnia oraz parterowy magazyn wzniesione przez Abrama Chaim Zelwera w 1894 roku znajdowały się w tylnej części działki. Zaplecze gospodarcze i fabryczne przylegało bezpośrednio do dawnej ulicy Mikołajewskiej (obecnie ulica Sienkiewicza), pod historycznym adresem Mikołajewska 63.
Najnowszy wielkoformatowy mural, odsłonięty pod koniec maja 2025 roku, upamiętnia 50. rocznicę premiery filmu „Ziemia Obiecana” w reżyserii Andrzeja Wajdy. Autorem dzieła jest znany łódzki artysta street artu, Maciej Bielewicz. Podwórze zdobi także pamiątkowa tablica odsłonięta w 2010 roku oraz wcześniejszy mural „Gabinet Iluzji” z 2017 roku.